قوانین مالی جدید لیگ برتر انگلیس در فصل ۲۰۲۶-۲۷

لیگ برتر انگلیس از فصل ۲۷-۲۰۲۶ قوانین مالی جدیدی را به اجرا می‌گذارد که قرار است جایگزین مقررات موسوم به PSR شود. این تغییر در حالی رخ می‌دهد که قوانین جدید در فصل ۲۶-۲۰۲۵ به صورت آزمایشی و بدون اعمال مجازات اجرا شدند و باشگاه‌ها در آن دوره صرفاً برای ارزیابی میزان انطباق خود اطلاعات مالی لازم را ارائه می‌کردند. از این فصل، اما ماجرا جدی است.

سقف هزینه تیم‌ها چقدر است؟

قانون جدید با نام Squad Cost Ratio یا SCR، هزینه‌های مربوط به تیم بزرگسالان را به درآمد فوتبال باشگاه گره می‌زند. سقف پایه برای باشگاه‌هایی که در رقابت‌های اروپایی حضور ندارند، ۸۵ درصد درآمد فوتبال و سود یا زیان خالص حاصل از فروش بازیکنان است.

باشگاه‌های حاضر در رقابت‌های اروپایی باید همزمان مقررات یوفا را نیز رعایت کنند که سقف هزینه تیم را ۷۰ درصد درآمد تعیین کرده است. بنابراین ممکن است یک باشگاه از نظر قوانین داخلی لیگ برتر در محدوده مجاز باشد، اما برای حضور در اروپا مجبور شود سقف پایین‌تری را رعایت کند.

اما قانون یک راه فرار قانونی هم در نظر گرفته است. باشگاه‌ها یک سقف انعطاف‌پذیر ۳۰ درصدی دارند که اجازه می‌دهد هزینه‌های خود را برای مدت مشخصی بالاتر از آستانه ۸۵ درصد ببرند. به همین دلیل، در شروع فصل ۲۷-۲۰۲۶ هر باشگاه عملاً می‌تواند تا محدوده ۱۱۵ درصد پیش برود، البته استفاده از این ظرفیت در سال‌های بعد روی میزان مجاز هزینه‌کرد تاثیر خواهد گذاشت.

برای مثال، اگر باشگاهی در فصل نخست ۱۰۵ درصد درآمد خود را صرف هزینه‌های تیم کند، ۲۰ درصد از ظرفیت اضافه خود را مصرف کرده است. در نتیجه در فصل بعد دیگر نمی‌تواند بدون محدودیت از کل ظرفیت ۳۰ درصدی استفاده کند و سقف مؤثر آن کاهش خواهد یافت.

از سوی دیگر، اگر باشگاهی کمتر از ۸۵ درصد هزینه کند، می‌تواند ظرفیت استفاده‌نشده خود را برای سال‌های بعد حفظ کند تا سقف مجاز ۳۰ درصدی.

عبور از سقف چه مجازاتی دارد؟

سیستم جدید دو آستانه اصلی دارد. عبور از سقف پایه ۸۵ درصد، در صورتی که باشگاه هنوز داخل ظرفیت اضافه خود باشد، می‌تواند به جریمه مالی منجر شود اما الزاماً مجازات ورزشی در پی ندارد.

مشکل اصلی زمانی آغاز می‌شود که هزینه‌های تیم از سقف قرمز تعیین‌شده نیز عبور کند. در این شرایط، باشگاه با کسر شش امتیاز مواجه خواهد شد و به ازای هر ۶.۵ میلیون پوند هزینه اضافی نسبت به سقف، یک امتیاز دیگر از آن کسر می‌شود.

به این ترتیب، باشگاهی که از نظر مالی بیش از حد ریسک کند، دیگر فقط با یک جریمه مالی روبه‌رو نیست و می‌تواند مستقیماً بخشی از امتیازات خود در جدول لیگ برتر را از دست بدهد.

چه هزینه‌هایی در SCR حساب می‌شوند؟

محاسبه SCR فقط به هزینه‌هایی مربوط است که مستقیماً به تیم اصلی مردان ارتباط دارند. موارد اصلی عبارت‌اند از:

• دستمزد بازیکنان تیم اول و سرمربی
• استهلاک مبلغ قرارداد بازیکنان
• حق کمیسیون ایجنت‌ها و واسطه‌ها
• کاهش ارزش ثبت‌شده بازیکنان به دلیل مصدومیت طولانی یا افت شدید عملکرد

در مقابل، هزینه‌های آکادمی، تیم زنان، زیرساخت‌های ورزشگاه و دستمزد کارکنان غیرورزشی در هزینه‌های تیم محاسبه نمی‌شوند. لیگ برتر با این تفکیک قصد دارد باشگاه‌ها را به سرمایه‌گذاری بلندمدت در زیرساخت، فوتبال پایه و بخش زنان تشویق کند.

درآمد باشگاه چگونه محاسبه می‌شود؟

درآمد مبنای SCR فقط پول حاصل از یک منبع خاص نیست و مجموعه‌ای از درآمدهای اصلی باشگاه را دربرمی‌گیرد؛ از جمله فروش بلیت و خدمات پذیرایی در روز مسابقه، حق پخش تلویزیونی، درآمدهای تجاری مانند اسپانسرینگ و فروش پیراهن، درآمد برگزاری رویدادهای غیرورزشی در ورزشگاه و سود خالص حاصل از نقل‌وانتقال بازیکنان.

همین موضوع باعث می‌شود سرمایه‌گذاری روی ورزشگاه اهمیت بیشتری پیدا کند. هزینه ساخت و توسعه ورزشگاه در هزینه‌های تیم قرار نمی‌گیرد، در حالی که درآمد حاصل از برگزاری کنسرت‌ها و رویدادهای مختلف می‌تواند درآمد باشگاه را افزایش دهد.

تفاوت SCR با PSR چیست؟

تفاوت اصلی بسیار ساده اما مهم است. PSR روی میزان زیان باشگاه در یک دوره سه‌ساله تمرکز داشت و سقف مشخصی برای زیان انباشته در نظر می‌گرفت. در این سیستم حتی یک فصل مالی ضعیف می‌توانست برای چند سال آینده باشگاه دردسر ایجاد کند.

اما SCR مستقیماً به هزینه‌های ورزشی یک تیم در هر فصل نگاه می‌کند و آن را با درآمد فوتبال باشگاه می‌سنجد. بنابراین باشگاهی که درآمد بیشتری دارد، ظرفیت بیشتری برای هزینه‌کرد روی تیم خواهد داشت و نتیجه مالی یک فصل نیز تاثیر مستقیم‌تری بر میزان هزینه‌کرد فصل بعد خواهد گذاشت.

SSR؛ قانون دوم در کنار SCR

لیگ برتر همزمان با SCR مقررات دیگری با عنوان Sustainability and Systemic Resilience یا SSR را نیز اجرا می‌کند. این بخش بیشتر روی سلامت مالی بلندمدت باشگاه‌ها متمرکز است و سه آزمایش اصلی دارد:

1. آزمون سرمایه در گردش: بررسی می‌کند باشگاه برای تامین نیازهای کوتاه‌مدت خود منابع نقدی کافی دارد یا خیر.
2. آزمون نقدینگی: توانایی باشگاه برای مدیریت تعهدات مالی در میان‌مدت را ارزیابی می‌کند.
3. آزمون حقوق صاحبان سهام: وضعیت مالی بلندمدت و میزان بدهی‌های باشگاه را زیر نظر می‌گیرد.

هدف کلی این مقررات آن است که باشگاه‌ها نتوانند صرفاً با تزریق بی‌پایان پول از سوی مالکان ثروتمند، هزینه‌های تیم را افزایش دهند؛ چرا که چنین تزریق سرمایه‌ای به خودی خود درآمد عملیاتی باشگاه محسوب نمی‌شود. در عین حال، لیگ برتر می‌خواهد جلوی انباشته شدن بدهی‌های غیرقابل مدیریت را نیز بگیرد.

در نهایت، پیشنهاد SCR با رای ۱۴ باشگاه از مجموع ۲۰ تیم تصویب شد و جای PSR را از فصل ۲۷-۲۰۲۶ گرفت. طرح موسوم به «Anchoring» که قرار بود هزینه باشگاه‌ها را بر اساس درآمد تیم انتهای جدول محدود کند نیز در رای‌گیری حمایت کافی به دست نیاورد.

بنابراین فصل جدید لیگ برتر انگلیس فقط آغاز یک رقابت تازه برای قهرمانی نیست؛ از این پس هر خرید بزرگ، قرارداد سنگین و افزایش دستمزد باید در چارچوب یک حساب‌وکتاب جدید انجام شود. دورانی که مالک می‌توانست صرفا با تزریق پول بیشتر تیمش را وارد بازار کند، دست‌کم روی کاغذ، سخت‌تر شده است.